Την άνοιξη του 2026 η Ένωση Ποντίων Μελισσίων οργάνωσε το Σπουδαστήριο Ποντιακής Ιστορίας και Πολιτισμού. Ήταν ένας κύκλος σεμιναρίων υπό την αιγίδα του Υπουργείου Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού και του Δήμου Πεντέλης. Στόχος του ήταν να προσεγγίσει την ιστορία, τον πολιτισμό και τη σημερινή πραγματικότητα του Πόντου με επιστημονική τεκμηρίωση και από πολλές πλευρές. Το πρόγραμμα κάλυψε την ιστορία του Πόντου από την αρχαιότητα έως σήμερα, τη μνήμη και την ταυτότητα, τη γλώσσα, τη μουσική, την ιατρική, τη διατροφή και τη γαστρονομία. Ανάμεσα στα θέματα ήταν και οι αρχαίες και βυζαντινές ρίζες της ποντιακής γαστρονομίας, από όπου ξεκινούν τα φετινά σεμινάρια γαστρονομίας.
Από τον Μάρτιο έως τον Ιούνιο του 2026 πραγματοποιήθηκαν 20 διαλέξεις και σεμινάρια με 16 εισηγητές από το ΕΚΠΑ, το ΑΠΘ, το Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας, το Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου, το Διεθνές Πανεπιστήμιο, καθώς και ερευνητές και συγγραφείς. Οι εισηγητές μοιράστηκαν αφιλοκερδώς τη γνώση τους. Τα σεμινάρια έγιναν στο Πνευματικό Κέντρο της Ένωσης, με δωρεάν παρακολούθηση και προεγγραφή, σε συνεργασία με την Επιτροπή Ποντιακών Μελετών. Απευθύνονταν ιδιαίτερα σε εκπαιδευτικούς όλων των βαθμίδων. Όσοι παρακολούθησαν τουλάχιστον το 75% των εισηγήσεων πήραν βεβαίωση επιμόρφωσης.
Πρόγραμμα
Παρασκευή 13 Μαρτίου, 18:00–21:00
Τελετή έναρξης · Ελληνική Μυθολογία και Πόντος
Κωνσταντίνος Φωτιάδης, ομότιμος καθηγητής Νεότερης Ιστορίας, Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας · Αντιγόνη Ιωαννίδου, πρόεδρος της Ένωσης Ποντίων Μελισσίων, εκπαιδευτικός, πολιτική επιστήμων · Πέτρος Κηρυττόπουλος, ιατρός παθολόγος, μελετητής της μυθολογίας του Πόντου
Σάββατο 14 Μαρτίου, 11:00–13:00
Γενική Ιστορία του Πόντου: Αρχαία περίοδος
Κυριάκος Χατζηκυριακίδης, επίκουρος καθηγητής ΑΠΘ · Θεοδόσης Κυριακίδης, διδάκτωρ Ιστορίας, λέκτορας Διεθνούς Πανεπιστημίου
Κυριακή 15 Μαρτίου, 11:00–13:00
Ρωμαϊκή, βυζαντινή και πρώιμη οθωμανική περίοδος στον Πόντο
Κυριάκος Χατζηκυριακίδης · Θεοδόσης Κυριακίδης
Παρασκευή 20 Μαρτίου, 19:00–21:00
Οθωμανοκρατία: Εξισλαμισμοί, Κρυπτοχριστιανοί
Κωνσταντίνος Φωτιάδης
Σάββατο 21 Μαρτίου, 11:00–13:00
Νεότουρκοι, Γενοκτονία, Κρυπτοχριστιανικό ζήτημα
Κωνσταντίνος Φωτιάδης
Κυριακή 22 Μαρτίου, 11:00–13:00
Ο Καζαντζάκης και οι Έλληνες του Καυκάσου
Κωνσταντίνος Φωτιάδης
Πέμπτη 1 Απριλίου, 19:00–21:00
Η μουσική του Πόντου
Κωνσταντίνος Τσαχουρίδης, καθηγητής Μουσικής, Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας · Ματθαίος Τσαχουρίδης
Σάββατο 4 Απριλίου, 11:00–13:00
Ο Ελληνισμός της Ρωσίας: Σταλινικές διώξεις
Βασίλης Κωνσταντινίδης, διδάκτωρ γεωλόγος, καθηγητής · Ντιάνα Καλαϊτζίδου, φιλόλογος
Παρασκευή 24 Απριλίου, 18:00–21:00
Μαρτυρίες περιηγητριών σε Μικρά Ασία και Πόντο · Η Παιδεία στον Πόντο
Ειρήνη Καμπερίδου, καθηγήτρια Κοινωνιολογίας, ΕΚΠΑ · Αντώνης Παυλίδης, διδάκτωρ Ιστορίας, πρώην σχολικός σύμβουλος, πρόεδρος του Πανελλήνιου Συνδέσμου Ποντίων Εκπαιδευτικών, συγγραφέας
Σάββατο 25 Απριλίου, 11:00–13:00
Οι Άγιοι του Πόντου. Μοναστήρια, βεβηλώσεις. Η εξόντωση της Ορθόδοξης Εκκλησίας του Πόντου
Θεοδώρα Ιωαννίδου-Καρακούσογλου, οδοντίατρος, ερευνήτρια της ποντιακής ιστορίας και του πολιτισμού, συγγραφέας
Παρασκευή 8 Μαΐου, 18:00–21:00
Το θέατρο και ο Τύπος στον Πόντο και τη Ρωσία
Κωνσταντίνος Φωτιάδης
Παρασκευή 22 Μαΐου, 18:00–21:00
Η διατροφική αξία της ποντιακής διατροφής · Η ιατρική στον Πόντο
Θεόδωρος Βαρζάκας, καθηγητής Επιστήμης και Τεχνολογίας Τροφίμων, Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου · Μαρία Αντωνιάδου, αναπληρώτρια καθηγήτρια Οδοντιατρικής, ΕΚΠΑ
Σάββατο 23 Μαΐου, 11:00–13:00
Η γαστρονομία του Πόντου. Χαρακτήρες. Αρχαίες και βυζαντινές ρίζες
Αντιγόνη Ιωαννίδου, ερευνήτρια της ποντιακής γαστρονομίας και διατροφής
Παρασκευή 5 Ιουνίου, 18:00–21:00
Η ποντιακή διάλεκτος
Γιώτα Ιωακειμίδου, φιλόλογος, συγγραφέας, πιστοποιημένη δασκάλα και ερευνήτρια της ποντιακής διαλέκτου
Σάββατο 6 Ιουνίου, 11:00–13:00
Τα μεταλλεία του Πόντου και η οικονομική ανάπτυξη της περιοχής · Η συμβολή των προσφύγων στην ανάπτυξη της χώρας
Βασίλης Κωνσταντινίδης · Αντιγόνη Ιωαννίδου
Σάββατο 20 Ιουνίου, 10:30–13:00
Το Ποντιακό Ζήτημα εκείθεν και εντεύθεν του Αιγαίου σήμερα · Συμπεράσματα των σεμιναρίων, τελετή λήξης και απονομή βεβαιώσεων
Νίκος Ταμουρίδης, Επίτιμος Α΄ Υπαρχηγός ΓΕΣ · Κωνσταντίνος Φωτιάδης
Όλα τα σεμινάρια έγιναν στο Πνευματικό Κέντρο της Ένωσης Ποντίων Μελισσίων, Π. Τσαλδάρη 13, Μελίσσια.
Απολογισμός και συνέχεια
Η μεγάλη ανταπόκριση του κοινού, και ιδιαίτερα το ενδιαφέρον νέων ανθρώπων για περαιτέρω ενασχόληση με την ποντιακή ιστορία, έδειξε ότι η μνήμη δεν είναι στατική. Όταν μεταδίδεται μέσα από την επιστήμη, την εκπαίδευση και τον διάλογο, γεννά νέους ερευνητές και νέες ιδέες. Ιδιαίτερη μνεία αξίζει στον Ομότιμο Καθηγητή Κωνσταντίνο Φωτιάδη, που με την επιστημονική του προσφορά και την παρουσία του σφράγισε τη φετινή διοργάνωση.
Οι διαλέξεις βιντεοσκοπήθηκαν με τη χορηγία των ομάδων Dentist Edu και Leader Edu μέσω του ΚΕΔΙΒΙΜ ΕΚΠΑ. Θα αναρτηθούν στο κανάλι της Ένωσης στο YouTube, ώστε η γνώση να μείνει ελεύθερα προσβάσιμη σε όλους, στην Ελλάδα και στη διασπορά.
Ευχαριστούμε θερμά το Υπουργείο Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού, τον Δήμο Πεντέλης, την Επιτροπή Ποντιακών Μελετών και τον Πρόεδρό της κ. Γαλανίδη, τους εισηγητές, τα μέσα ενημέρωσης, τους χορηγούς και όλους όσοι παρακολούθησαν με συνέπεια.
